معرفی جاذبه‌های طبیعی منطقه طالقان - طالقان - نگین البرز - بهشت گمشده

طالقان - نگین البرز - بهشت گمشده


+ معرفی جاذبه‌های طبیعی منطقه طالقان

معرفی رودخانه‌ها، قله‌ها و چشمه‌های منطقه طالقان استان تهران

        گردآوری : مصطفی امیرخانی                             

ناحیه طالقان در دامنه جنوبى ارتفاعات البرز و رشته کوه دیگرى از البرز که با فاصله متوسط 6 کیلومتر از آن به موازاتش از شرق به غرب امتداد دارد ، واقع شده است. در ناحیه شمال قلل و گردنه هایى طالقان را از مازندران و قزوین جدا مى کند. ارتفاعات جنوبى طالقان این منطقه را از دشت جدا نموده است. در حد فاصل میان دو رشته کوه ، رودخانه شاهرود از شرق به غرب جریان دارد.

دره شاهرود, رود طالقان و رود آبهای دامنه های البرز را به سفید رود می رسانند . دره و رودخانه شاهرود کوههای میان درة چالوس و سفید رود را از شرق به غرب شکافته و آن را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم کرده اند . رودخانه شاهرود اصلی ترین عامل مایه حیات زندگی و اجتماع را در طالقان رقم زده است یکی از مهمترین عوامل جذاب منطقه طالقان شرایط آب و هوایی و فضای سبز باغات و رودخانه و چشمه های جاری است.

شاخه اصلی شاهرود را رود (پائی زن) تشکیل می دهد که از حوالی کندوان در محور کرج - چالوس سرچشمه می گیرد و در محل روستای جوستان با پیوستن رود (عالی زن) رودخانه شاهرود را تشکیل می دهند . نام شاهرود را در منابع جغرافیائی طالقان رود نیز نامیده اند. منابع مذکور بر این اعتقاد هستند که طالقان رود در یازده کیلومتری غرب روستای " شهرک " به رودخانه های اندج و الموت ملحق شده و رودخانه " شاهرود " را تشکیل می دهند. نام رودخانه با ذکر هر دو نام در متون مختلف و نقشه های جغرافیائی آمده است . اما اطلاق نام شاهرود مطلح تر است که در گویش محلی ( شهرو) نامیده می شود.

صدها چشمه و جوى و رود ، در طول مسیر به رودخانه شاهرود یا طالقان رود می پیوندند که مهمترین آنها عبارتند از رودهای:

باد سیر - ناریان - نویز - کر کبود - مامشکه - البرز رود -پائی زن- عالی زن -خچیره - اورازان- حسن جون - هرنج رود- باریکان روخانه و فلکبا روخانه

 

رودخانه شاهرود یکی از شاخه های سفیدرود بوده که از کوههای الموت وطالقان سرچشمه می گیرد وپس از عبور از رودبار الموت ،رودبار شهرستان وبخش عمارلو در شهر منجیل همراه با رودخانه قزل اورن که از کوههای غرب کشور سرچشمه می گیرد سفید رود را تشکیل می دهد . رودخانه شاهرود دارای حجم 1/1 میلیارد مترمکعب آب سالانه است.

جاذبه های طبیعی طالقان:

طبیعت روح نواز طالقان بعنوان مهمترین جاذبه منطقه،گردشگران بسیاری را بسوی خود جلب می کند.

قله استوار شاه البرز با ارتفاع 4200 متر در بلند ترین نقطه مرزطالقان و الموت و قله هایی همچون - سات، بام، ناز، کهار، زرینه کوه، لشکرک و کلوان و ارژنگ با ارتفاع بین 3400 تا 4400 متر به همراه غارهایی مانند - مرغ بند در ناریان، کله سنگ در دنبلید ،خلی زر در ورکش و غارهای بزج و بادامستان و نیز آبشارهای - سفید آب در غرب شاه البرز ،شل بن در غرب بزج، تره نو در جرینان و آبشارهای آسکان، سوهان و کرکبود ، مجموعه ای متنوع و کامل را برای دوستداران طبیعت فراهم آورده اند، نزدیکی به ارتفاعات علم کوه و تخت سلیمان و نیز وجود چند مسیر راه پیمایی کم نظیر که طالقان را به سواحل دریای خزر مربوط می کند بر جذابیت های این منطقه افزوده است.

قلل منطقه طالقان:

رشته‌کوه فرعی طالقان، بخشی از رشته‌کوه اصلی البرز است که طول آن حدود 90کیلومتر و عرض آن از 5 تا 25کیلومتر است .

معروف‌ترین قله رشته طالقان، شاه‌البرز (البرز بزرگ) با بلندای 4200متر از سطح دریاست که در شمال آن، هشت یخچال کوچک، دیدنی و زیبا وجود دارد که جمع مساحت آنها حدود 260000 مترمربع است . پوشش گیاهی غنی و چشمه‌ساران زلال و آبشاران متعدد آن، زیبایی کم‌نظیری به این قله داده است؛ قله‌ای که در عین حال سفره پرباری برای دامداران منطقه و مامنی گشاده‌دست برای حیات وحش منطقه است . شاه‌البرز 5 قله فرعی دارد که بین گردنه مالخانی و تنورکان واقع شده است.شاه البرز،نمونه‌ای است از ده‌ها قله دیگر طالقان که از جمله مهم‌ترین آنها عبارتند از :

قله «صاد» با ارتفاع حدود 4000 متر از سطح دریا در شرق دره جزینان، قلل «کلوان1» و «کلوان2»، «میش‌چال2،1و3» با ارتفاع 4150 تا 4200 متر، قلل «لشکرک کوچک» و «لشکرک بزرگ»، «زرین کوه» یا «ماسه‌چال»، «کاهار بزرگ و کوچک‌»

قلل جنوبی طالقان نیز از نظر ارتفاع و جلوه های طبیعی حائز اهمیت هستند . مهمترین آنها عبارتند از:

 

‌«ناز» با ارتفاع 4108 متر از سطح دریا «گران چال» «خرسان کول» «زرده جال» و «ارزنگ»

" قله نوار کوه حدود ٣٨۵٠ متر در روستای تکیه ناوه "

irangardi.blogtak.com /

 

آبشارهای طالقان:

میزان بارندگی نسبتا زیاد این منطقه کوهستانی و چشمه‌ساران فراوان و رودخانه‌های فصلی و دائمی آن، منشاء وجود و پیدایش آبشارهای زیادی است و این از دیگر جلوه‌ها و زیبایی‌های طبیعی طالقان به شمار می‌رود.

 

آبشارهای متعدد فصلی و دائمی در انحناء و سینه کوه‌ها و دامنه ارتفاعات، چشم‌ها را می‌نوازد. مشهورترین این آبشارها عبارتند از: آبشار «کرکبود »در شمال روستای کرکبود،آبشار «شل بن» در غرب                   

 

روستای بزج، آبشار «تره نو» در جزینان دربند و آبشار «آسکان» در روستایی به همین نام، آبشار «سفیدآب» در جوار مزرعه و کوهی به همین نام که در غرب قله شاه‌البرز و آبشار «سوهان» در روستای سوهان واقع است.

" آبشار دره پاشوران و آبشار آلبالو دره در روستای تکیه ناوه "

 

این آبشارها در فصل زمستان، جلوه خاصی از زیبایی به خود می‌گیرند و به ‌حدی قندیل‌های یخ تشکیل می‌دهند که اعجاب بیننده را برمی‌انگیزند.

 

چشمه ها وغارهای طالقان:

منطقه طالقان به دلیل واقع شدن در کوه‌های بلند رشته کوه البرز  دارای چشمه فراوان آب ، آب معدنی و ابگرم است. هر یک از چشمه ها هر یک دارای نام  مخصوص است . مشهورترین  چشمه‌های آبگرم عبارتند از:              

چشمه های آب گرم :

آبگرم روستای گراب

آبگرم گنداب در روستای دهدر

آبگرم چاکسر در روستای هرنج

آبگرم سه کوهه روبروی لمبران

آبگرم روستای خچیره

" آبگرم چهل دختران در روستای تکیه ناوه "

" چشمه پرآب و سرد الرویا واقع در ارتفاع 3850 متری نوار کوه روستای تکیه ناوه "  

همچنین در این منطقه غارها و دخمه‌های طبیعی فراوانی وجود دارد که برخی از آنها را معرفی می‌کنیم.                             

غار بزج: این غار در روستای بزج طالقان واقع شده و در گذشته، از آن به عنوان پناهگاه استفاده می‌شده است. آثاری از کارهای دستی و محل دروازه و دیده‌بانی و همچنین نشیمن‌گاه در آن مشاهده می‌شود. طول این غار 25متر است.

 

غار کله‌سنگ: در کوهی به همین نام در نزدیکی قریه سوهان و قریه آرتون واقع شده. دهانه غار بسیار تنگ است. پس از پیشروی در غار، دهانه چاهی به عمق 4 متر نمودار می‌شود که بایستی به کمک طناب از آن پایین رفت و در آنجا محوطه بزرگی دیده می‌شود که تعداد زیادی اسکلت انسان روی هم انباشته شده است. درون این غار، منابع آب‌های زیرزمینی دیده می‌شود و از سنگ‌چینی‌های دستی درون غار استنباط می‌شود که سابقا عده زیادی درون این غار می‌زیسته‌اند.

غار مرغ‌بند: در شمال روستای «ناریان» قرار دارد و کمتر بدان توجه شده است.

دخمه باستانی خلی‌زر: در مزرعه‌ای به همین نام در روستای «ورکش» واقع شده و دارای اتاق‌ها و محل نشیمن است.

دخمه باستانی بادامستان: در جوار امامزاده یوسف، روبه‌روی روستای «وشته» قرار گرفته و حدود ده اتاق دارد.

irangardi.blogtak.com /

)  11) غار دهدر

2) غار دنبلید 12) غار گراب

3) غار جزینان 13) غار ویران گلیرد در سه طبقه

4) غار هرنج 14) غار دیزان

5) غار قلعه ارژنگ میناوند 15) غار لهران

6) غار الهوچین کش 16) غار پراچان

7) غار لوشرکش 17) غارکارا اسکول دره کلوان گوران

8) غار بادامستان روستای وشته 18) غار کلخسان

9) غار گته ده 19) غار لهران

10) غار قلعه دختر گته ده 20) غار کش

21) غار ذالنگ سوهان

 " ٢٢) غار سیاه بند در روستای تکیه ناوه "

نگارنده: مصطفی امیرخانی ; ساعت ٩:٥٢ ‎ق.ظ ; ۱۳۸۸/٢/٧
    نظرات سروران()   لینک